De nieuwe coalitie van D66, CDA en VVD heeft een belangrijke koerswijziging aangekondigd voor zzp’ers. De wet VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden) moet niet in de huidige vorm ingevoerd worden. In plaats daarvan zet de coalitie in op verdere uitwerking van de Zelfstandigenwet.
Voor veel zelfstandig professionals is dit goed nieuws, maar ook een ontwikkeling die vragen oproept. Wat verandert er precies? En wat betekent dit straks voor jouw manier van werken?
De VBAR was bedoeld om duidelijkheid te scheppen over arbeidsrelaties door bestaande rechterlijke uitspraken – zoals de Uber-, Deliveroo- en FNV-arresten – vast te leggen in wetgeving.
Een belangrijk onderdeel van de VBAR is het rechtsvermoeden van werknemerschap. Zo zou een zzp’er met een uurtarief onder de 36 euro via de rechter kunnen claimen dat er eigenlijk sprake is van een arbeidsovereenkomst. De bewijslast zou dan bij de opdrachtgever liggen.
Hoewel dit bedoeld is om misstanden te voorkomen, leidt het voorstel ook tot veel onrust onder zzp’ers. De kritiek behelst o.a. dat de effectiviteit van het wetsvoorstel in twijfel wordt getrokken. Ook stelt men (met name vanuit de politiek) dat het wetsvoorstel juist nieuwe onduidelijkheid creëert, omdat rechtspraak zich blijft ontwikkelen en de beoogde criteria geen duidelijke rangorde of weging kennen. Een groot bezwaar: het ontbreken van een duidelijke weging van de toetsingscriteria.
Met de Zelfstandigenwet kiest de nieuwe coalitie voor een andere benadering. Geen harde breuk met alles wat de VBAR beoogde, maar wel een duidelijke verschuiving in focus.
Waar de VBAR vooral keek naar rechterlijke uitspraken en risico’s op schijnzelfstandigheid, zet de Zelfstandigenwet de zelfstandige zelf centraal. Het doel is een helder en eerlijk toetsingskader dat beter aansluit bij de praktijk van zelfstandig ondernemerschap.
De wet wordt naar verwachting gefaseerd ingevoerd. Het rechtsvermoeden van werknemerschap blijft daarbij waarschijnlijk bestaan, maar wordt onderdeel van een bredere regeling.
De Zelfstandigenwet introduceert een tweedeling in de beoordeling van arbeidsrelaties:
Belangrijk verschil met de VBAR: niet alleen de werkrelatie telt, maar ook jouw ondernemerschap en de intentie van beide partijen.
De Zelfstandigenwet geeft zzp’ers meer ruimte om als ondernemer te werken, maar daar staat ook iets tegenover. De coalitie legt nadrukkelijker verantwoordelijkheid bij de zelfstandige zelf, bijvoorbeeld op het gebied van:
Onderwerpen die bij de VBAR minder centraal stonden, krijgen nu een prominentere plek. Dat past bij het idee: wie kiest voor zelfstandig ondernemerschap, neemt ook zelf regie over sociale zekerheid.
Hoewel nieuwe wetgeving nog uitblijft, handhaaft de Belastingdienst wel gewoon door op schijnzelfstandigheid. Het is daarom slim om vooruit te kijken:
De beoogde inzet op verdere uitwerking van de Zelfstandigenwet laat zien dat zelfstandig ondernemerschap weer nadrukkelijker wordt erkend. Minder focus op wantrouwen, meer aandacht voor hoe zzp’ers écht werken.
Wil je weten hoe jij er nu voor staat en of jouw manier van werken toekomstbestendig is? Dan is dit hét moment om dat eens goed onder de loep te nemen.
Grijp je volgende kans!