Handhaving schijnzelfstandigheid: waarom 80.000 zzp’ers verdwenen en wat er écht achter zit

Hoewel het aandeel zzp’ers in de beroepsbevolking daalde van 11,1% naar 10,3%, blijkt uit de data dat de wens om zelfstandig te werken onverminderd groot blijft onder werkenden in loondienst.

Er is dus geen sprake van een massale terugkeer naar traditionele arbeidsvormen. Eerder van een tijdelijke correctie door nieuwe regelgeving.  

Waarom stappen zzp’ers nu (tijdelijk) terug in loondienst?

Het Talent Monitor-rapport laat zien dat drie factoren een rol spelen:

1. Handhaving zorgt voor onzekerheid

Vooral zelfstandigen in het middensegment – met lagere tarieven of minder onderscheidend vermogen – ervoeren risico’s. Voor hen betekent loondienst vooral: rust, stabiliteit, continuïteit.

2. Tariefdruk in specifieke beroepsgroepen

In sectoren waar tarieven onder druk staan (bijv. delen van ICT) neemt de kans toe dat zelfstandigen tijdelijk terugkeren voor zekerheid.

3. Structuurverandering op de arbeidsmarkt

De markt beweegt richting meer ervaren professionals, waar juist minder risico speelt. Junioren worden harder geraakt.

Is dit een blijvende verschuiving?

Volgens de Talent Monitor is dat nog niet te zeggen.
Er is nu geen structurele aardverschuiving, maar 2026 kan wel een omslagjaar worden als handhaving verder wordt doorgezet.

Wat opvalt:

• de uitstroom is tijdelijk
• de instroom naar zelfstandigheid blijft groot
• en de aantrekkingskracht van zzp‑schap blijft extreem sterk

Zelfstandigheid verdwijnt dus niet, het verandert.

Wat betekent dit voor zzp’ers?

• Positioneer jezelf in rollen waar minder risico ligt op inbedding.
• Bouw aan onderscheidend vermogen (skill, niche, senioriteit).
• Blijf alert op tariefdruk en verschuivingen in jouw sector.

Wat betekent dit voor leveranciers (bemiddelingsbureaus, detacheerders, MSP’s)?

• Klanten hebben behoefte aan heldere, eerlijke risicoduiding.
• Tariefadvies moet realistischer worden: sommige segmenten staan onder druk, andere juist niet.
• De behoefte aan goed contractmanagement en risicobeheersing groeit.

Eén ding is duidelijk: de flexmarkt zit in beweging, maar niet richting minder zelfstandigheid. Integendeel: zodra de rook optrekt, ontstaat een markt die professioneler, transparanter en volwassener is dan ooit.